Kỹ thuật thu hoạch, xử lý và bảo quản tỏi

        thu-hoach-bao-quan-toiTỏi  có tên khoa học là Allium sativum L. có nguồn gốc từ Trung Á và được sử dụng phổ biến như một loại gia vị mùi và thuốc có nguồn gốc từ thực vật (phytomedicine). Tác dụng có lợi của tỏi trong việc điều trị các loại bệnh và rối loạn ở người đã được biết qua nhiều thế kỷ. Trong y học dân tộc, tỏi được dùng làm thuốc chữa các bệnh cảm cúm, cảm lạnh, đầy hơi, mụn nhọt, tim mạch, …

         Ở Việt Nam tỏi được trồng nhiều ở Hải Dương, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Quảng Ngãi, Ninh Thuận, … Riêng ở Sóc Trăng tỏi được trồng nhiều ở Thị xã Vĩnh Châu.

         Việc xác định thời gian thu hoạch tối ưu rất quan trọng trong nông nghiệp. Thu hoạch tại giai đoạn tối ưu của độ chín sinh lý rất quan trọng để có được nguyên liệu tỏi thành công theo yêu cầu; thu hoạch tỏi quá sớm, các củ tỏi có kích thước nhỏ, sự tổn thất khối lượng sẽ rất nhanh và dễ bị nứt lớp vỏ bao bọc củ tỏi. Ngược lại, nếu thu hoạch trễ củ tỏi có cấu trúc không chặt (các tép bị tách nứt), củ tỏi bị biến màu và cháy nắng, thậm chí các tép tỏi bắt đầu nảy mầm.

          Từ 130-140 ngày sau khi trồng, kích thước củ đã ngừng phát triển và đi vào giai đoạn tích lũy đầy đủ các chất dinh dưỡng, nên thời gian thu hoạch thích hợp nhất là giai đoạn này, với đặc điểm nhận biết là 2/3 số lá trên thân chuyển sang màu vàng, cây nằm ngã trên mặt ruộng. Đối với củ tỏi sử dụng làm giống phải có thời gian sinh trưởng trên 140 ngày.

Củ tỏi đạt yêu cầu khi hình dạng của tép bắt đầu hiện rõ thông qua các vỏ bọc ngoài. Củ tỏi nằm lâu dưới đất vượt quá thời điểm thu hoạch sẽ không phát triển thêm kích thước và có thể bị nhiễm bệnh.

Khi thu hoạch tỏi nên chọn những ngày có thời tiết có nắng, khô ráo để thu hoạch là tốt nhất. Sau khi thu hoạch được loại bỏ thân dọc bằng dao và tiếp đến làm sạch rễ, thân được để lại một đoạn khoảng 10-15 cm, tỏi sau khi làm sạch nên đóng vào các rổ nhựa để tránh tổn thương cơ học và đồng thời vận chuyển nhanh từ cánh đồng vào khu vực khô, thông thoáng, để làm khô sản phẩm. Đặc biệt không nên rửa củ tỏi nhằm hạn chế độ ẩm trên vỏ lụa và tránh bị nhiễm nấm mốc trong quá trình tồn trữ sau này.

 Thông thường người dân làm khô tỏi bằng phương pháp phơi nắng (trực tiếp dưới ánh nắng) từ 20-25 ngày, phương pháp này có thể bảo quản tỏi từ 2-3 tháng. Tuy nhiên thì với phương pháp này củ tỏi dễ bị nhiễm tạp vi sinh vật, ảnh hưởng đến chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm, vì tỏi thường làm gia vị ăn tương không qua chế biến. Bên cạnh đó, trong thời gian bảo quản có thể xảy ra hiện tượng hư hỏng như: bị mốc đen (xanh), bị mục thân đoạn còn lại và mục cùi, … Những hiện tượng này đã làm giảm chất lượng cũng như giá trị cảm quan của tỏi thương phẩm.

Vì vậy để hạn chế những hư hỏng này thì việc làm khô tỏi bằng phương pháp sấy đang được nhiều bà con áp dụng. Tỏi được sấy ở nhiệt độ 40-45oC, với thời gian từ 30-32 giờ, sau cho độ ẩm sau khi sấy đạt 60-65%. Với phương pháp này có thể kéo dài thời gian bảo quản đến 6 tháng và giảm thiểu hư hỏng.

Bên cạnh đó, để kéo dài thời gian bảo quản đồng thời hạn chế khả năng gây hư hại của côn trùng và nấm mốc, tỏi có thể xử lý bằng phương pháp lưu huỳnh (bằng phương pháp khô) với nồng độ 10-15 g/m3 trong khoảng thời gian 60 phút.

Kim Phụng

 Y nghia ngay KHCN-sua

001089657

  Số người đang online : 19.