CHẾ PHẨM NẤM XANH METARHIZIUM ANISOPLIAE TRONG PHÒNG TRỪ CÔN TRÙNG GÂY HẠI

namxanh12Nấm ký sinh côn trùng được phát hiện cách đây hơn 150 năm và hiện nay có khoảng hơn 700 loài đã được xác định và mô tả (Kunimi, 2004). Tiềm năng của các loại nấm ký sinh côn trùng là rất lớn, người ta đã dùng để phòng trừ dịch hại do côn trùng gây ra đặc biệt là nhóm côn trùng thuộc bộ LepidopteraCo-leoptera. Một trong những loài nấm ký sinh tiêu diệt côn trùng quan trọng trong tự nhiên là loài nấm với tên khoa họcMetarhizium anisopliae, thường được gọi là nấm Xanh, đang được sử dụng rộng rãi với phỗ ký sinh rộng và có khả năng tiêu diệt trên 70 loài côn trùng gây hại. Ở nước ta, các loại nấm ký sinh côn trùng đã được ứng dụng rộng rãi. Điển hình như ở Hưng Yên, năm 1993 đã sử dụng nấm Xanh để phòng trừ sâu Đo chỉ sau 7 - 10 ngày hiệu quả khoảng 70 - 89%. Tại Tiền  Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu đã sử dụng trên bộ xít, sâu Cắn Gié, bọ cánh cứng hại dừa đạt hiệu quả cao. Tại Cần Thơ, từ năm 2005-2007 đã sử dụng nấm Metarhizium anisopliae để phòng trừ sâu Ăn Tạp, rầy Mềm đạt hiệu quả khá cao trên 70% sau 7-12 ngày (Trần Văn Hai et al. 2006).

namxanhnhien1

Rầy nâu bị nấm Xanh ký sinh ngoài đồng ruộng

 Tại tỉnh Sóc Trăng, nấm xanh đã được đưa vào nghiên cứu ứng dụng từ năm 2003-2005, thông qua đề tài “Xây dựng mô hình phòng trừ sâu rầy hại lúa bằng chế phẩm sinh học từ nấm Metarhizium anisopliae Beauveria bassiana trong thâm canh lúa chất lượng cao”, do Bộ môn Phòng trừ sinh học – Viện lúa Đồng Bằng Sông Cửu Long  phối hợp với Chi cục Bảo vệ Thực vật tỉnh thực hiện. Vào cuối năm 2006, khi dịch rầy Nâu bùng phát khắp nơi tại Đồng Bằng Sông Cửu Long, gây ra bệnh vàng lùn - lùn xoắn lá đã làm giảm thiệt hại đáng kể đến năng suất của người dân trồng lúa. Trước tình hình đó, tỉnh Sóc Trăng đã triển khai sử dụng hai sản phẩm sinh học Ometa và Bemetent trên 9 huyện, thị để phòng trừ rầy Nâu trên diện rộng và đạt hiệu quả cao. Tiếp tục duy trì hiệu quả và kết quả từ dự án Nâng cao chất lượng cây trồng vật nuôi, đến tháng 11/2008 quy trình nhân nuôi nấm Xanh (Metarhizium anisopliae) tại nông hộ được triển khai thực hiện và Chi cục Bảo vệ Thực vật tỉnh Sóc Trăng phối hợp với Trường Đại học Cần Thơ đã thực hiện dự án “Xây dựng mô hình sản xuất thử nghiệm nấm Metarhizium anisopliae để trừ côn trùng hại cây trồng tại nông hộ vụ Đông Xuân 2008 – 2009”. Cũng từ dự án Nâng cao chất lượng cây trồng vật nuôi, Trung tâm Ứng dụng Tiến bộ Khoa học và Công nghệ Sóc Trăng đã nhận chuyển giao “Quy trình phân lập và sản xuất nấm đầu dòng Metarhizium anisopliae phòng trừ rầy nâu hại lúa tại tỉnh Sóc Trăng”, từ Bộ môn Bảo vệ thực vật – Khoa Nông nghiệp và Sinh học Ứng dụng, Trường Đại học Cần Thơ, cho đến nay Trung tâm đang làm chủ quy trình phân lập và sản xuất giống nấm Xanh phục vụ nhu cầu người dân trong và ngoài tỉnh.

namxanhnhien2

Sản phẩm nấm Xanh đĩa cấp I và dạng bịch gạo

 Sản phẩm nấm Xanh của Trung tâm hiện nay đã được rất nhiều khách hàng trong và ngoài tỉnh đánh giá đạt hiệu quả khá cao trong phòng trừ các loại côn trùng gây hại nhất là trên rầy Nâu hại lúa,... không chỉ đáp ứng cho nhu cầu khách hàng trong tỉnh mà sản phẩm còn được cung cấp cho một số tỉnh khác như: Lâm Đồng, Tây Ninh, thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa – Vũng Tàu,… Tiếp tục phát huy những ưu thế đó, Trung tâm đang ngày càng hoàn thiện quy trình sản xuất theo hướng công nghiệp và tạo ra sản phẩm với phương thức sử dụng dễ dàng hơn. Ngoài ra, Trung tâm còn đang thực hiện nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng “Lưu giữ và sản xuất nấm Xanh phòng trừ rầy Nâu hại lúa” để duy trì nguồn giống đáp ứng nhu cầu người dân. Mặt khác, để đa dạng nguồn giống Trung tâm còn tiến hành phân lập và lưu giữ giống ngoài tỉnh để phục vụ nhu cầu của bà con nông dân từ nhiều địa phương khác nhau.

Tóm lại,việc sử dụng các biện pháp sinh học trong trong quản lý dịch hại hiện nay là rất cần thiết, ngoài lợi ích kinh tế, còn tạo ra sản phẩm an toàn, bảo vệ môi trường, sức khoẻ cộng đồng. Bên cạnh đó, còn góp phần tạo sự chuyển biến nhận thức từ sử dụng thuốc hoá học sang hướng sinh học, nâng cao nhận thức và niềm tin của nông dân về vai trò cũng như hiệu quả của các chế phẩm sinh học mà ở đây là chế phẩm nấm Xanh Metarhizium anisopliae.

Thanh Nhiễn - PTN

SẢN PHẨM NẤM XANH.

1. Giới thiệu

Nấm ký sinh côn trùng được phát hiện cách đây hơn 150 năm và có khoảng hơn 700 loài đã được xác định và mô tả (Kunimi, 2004). Tiềm năng của các loại nấm này là rất lớn, người ta đã dùng chúng để phòng trừ dịch hại do côn trùng gây ra đặc biệt là có hiệu quả trên nhóm côn trùng thuộc bộ Lepidoptera và Coleoptera.

Theo Ts. Phạm Thị Thùy (2004), Nấm xanh Metarhizium anisopliae đã được nghiên cứu sử dụng để phòng trừ mối đất (tại Malaysia); để diệt rầy nâu hại lúa (tại Philippines); phòng trừ bọ hung hại mía (tại Úc); phòng trừ dòi hại rễ củ cải (tại Nhật Bản).

Theo PGs.Ts. Trần Văn Hai và các cộng sự (2006), Ở nước ta đã nghiên cứu các loại nấm ký sinh côn trùng để phòng trừ sâu hại. Điển hình như ở Hưng Yên, năm 1993 đã sử dụng nấm xanh để phòng trừ sâu đo chỉ sau 7 – 10 ngày hiệu quả khoảng 70 – 89%, phòng trừ rầy nâu, bọ xít, sâu cắn gié bọ cánh cứng hại dừa đạt hiệu quả cao (tại Tiền Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu). Tại Cần Thơ, từ năm 2005-2007 đã sử dụng nấm Metarhizium anisopliae để phòng trị sâu ăn tạp, rầy mềm đạt hiệu quả khá cao trên 70% sau 7-12 ngày.

Ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), gần 100.000 ha lúa Đông Xuân 2006-2007 đã bị nhiễm rầy nâu và hàng ngàn hecta lúa bị nhiễm bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá. Trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch rầy nâu và bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá, Bộ môn Phòng trừ sinh học - Viện lúa ĐBSCL phối hợp thực hiện với Chi cục Bảo vệ Thực vật tỉnh Sóc Trăng thực hiện đề tài "Xây dựng mô hình phòng trừ sâu hại lúa bằng chế phẩm sinh học từ nấm Metarhizium anisopliaeBeauveria bassian trong thâm canh lúa chất lượng cao" (2003-2005) và trong hai năm 2006 - 2007 tỉnh đã tổ chức phòng trừ rầy nâu bằng thuốc trừ sâu sinh học OmetarBemetent trên diện rộng với hàng nghìn hecta kết hợp với thuốc hóa học rất hạn chế trong diện hẹp khi có mật số rầy nâu cao đã thực sự có hiệu quả.

Sử dụng nấm Xanh (Metarhizium anisopliae) trong sản xuất nông nghiệp là một biện pháp không chỉ mang lại hiệu quả về kinh tế mà còn góp phần xây dựng một nền nông nghiệp sạch. Sử dụng nấm Xanh phù hợp với các tiêu chuẩn Global Gap, sản phẩm sạch, sản phẩm an toàn. Vì vậy việc sử dụng nấm Xanh là một hướng sản xuất khẳng định được phẩm chất và chất lượng của nông sản cũng như ngăn chặn được ô nhiễm môi trường so với sử dụng thuốc hóa học.  

2. Cơ chế kháng rầy của nấm xanh
namxanh01

Bào tử nấm Xanh rơi trên cơ thể côn trùng. Khi độ ẩm cao kéo dài, bào tử nấm nẩy mầm và mọc vào trong cơ thể côn trùng. Khi côn trùng chết, nấm xuất hiện lứa đầu thành một lớp trắng ở những chỗ nối giữa các đốt trên cơ thể côn trùng. Bào tử xuất hỉện từ ký chủ đã chết sang ký chủ mới qua gió và nước.

3. Sơ đồ và quy trình nhân giống nấm xanh (dạng bọc 0,5kg)

namxanh02

* Quy trình

a. Nguyên liệu

Gạo, bọc nylon, tủ cấy đơn giản, dây thun, bông không thấm, nồi hấp khử trùng, đèn cồn, nguồn nấm Xanh cấp I…

b. Chuẩn bị môi trường

Gạo ngâm trong nước khoảng 1-1,5 giờ, vớt ra để ráo cho vào bọc (0,5kg/bọc), cho cổ nút vào buộc lại bằng dây thun, đưa bông không thấm vào kín cổ nút và bịt cổ nút lại bằng giấy.

c. Hấp khử trùng

- Cho gạo đã chuẩn bị ở trên vào nồi nước sôi, khử trùng trong 02giờ. Sau đó, vớt bọc gạo ra để nguội chuẩn bị cấy chuyền nấm.namxanh03

d. Cấy chuyền

- Sử dụng nguồn nấm Xanh Metarhizium anisopliae phát triển tốt, không tạp nhiễm để cấy chuyền.

- Tùy vào lượng bào tử có trong đĩa nấm mà phân chia đĩa nấm thành nhiều phần thích hợp (khoảng 06 phần/đĩa hoặc 05 phần/đĩa).namxanh04

- Dùng dao nhỏ hoặc kẹp chia nấm thành những miếng nhỏ.

- Chủng 01 phần vào 01 bọc môi trường gạo được chuẩn bị ở trên rồi lắc đều.

- Sau 03 ngày kiểm tra bọc và lắc đều một lần.

 4. Hướng dẫn sử dụng

* Khi nấm Xanh phát triển tốt (thông thường khoảng 10-15 ngày) có thể đem sử dụng.

* Hòa 01 bọc chế phẩm 0,5kg cho 04 bình 16lít, phun 2.000m2 (5bọc/ha).namxanh05

* Bình thường phun 2 lần/vụ: đợt 01 lúa từ 25 - 30 ngày; đợt 02 lúa từ 40 - 55 ngày (phun tốt nhất khi rầy đang ở tuổi 1 và tuổi 2)

* Khi gieo sạ đúng vào đợt có rầy di trú nên: phun đợt 01 khi rầy nở rộ; 10 ngày sau phun đợt 02; và đợt 03 khi rầy có mật số 5.000 con/m2.

* Khi phun cần lưu ý:

- Phun nấm Xanh thật kỹ vào gốc lúa, phun vào buổi chiều mát.

- Không phun nấm Xanh khi trời chuyển mưa.

- Bình phun phải được vệ sinh thật kỹ.

- Không hòa nấm Xanh  với các loại thuốc trừ nấm bệnh khác (đặc biệt là thuốc có hoạt chất carbendazim).

BẢNG GIÁ SẢN PHẨM

Trung tâm Ứng dụng Tiến bộ KH&CN Sóc Trăng

 Y nghia ngay KHCN-sua

001089702

  Số người đang online : 22.