Kết hợp biện pháp cày đất và che tủ gốc là giải pháp then chốt đối với cây khoai tây ở Trung Quốc

khoaitaytq

Canh tác theo đường đồng mức ở hai bên sườn đồi ở cao nguyên Loess, Trạm nghiên cứu nông nghiệp Dryland, Làng Doupo, Trung Quốc. Hình: Xianqing Hou

Mặc dù là một loại cây trồng quan trọng ở đây, nhưng năng suất khoai tây thấp hơn thực tế chúng có thể đạt được. Vùng này có khí hậu khô hạn với lượng mưa không đều. Hạn hán là phổ biến, đặc biệt là vào mùa xuân khi cây trồng mới bắt đầu đâm chồi. Nếu độ ẩm đất đầy đủ hơn, cây khoai tây sẽ phát triển tốt hơn.

Rong Li và các đồng nghiệp tại Đại học Ningxia ở Yinchuan, Trung Quốc đặt ra nghiên cứu để khám phá nếu các biện pháp cày đất và tủ gốc khác nhau có thể cải thiện độ ẩm đất - và do đó năng suất cây trồng cải thiện - ở cao nguyên Loess. Các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu ba nghiệm thức cày đất (canh tác bình thường, không cày đất và subsoiling) kết hợp với ba nghiệm thức tủ gốc (không tủ gốc, tủ gốc bằng rơm, và tủ gốc bằng lớp nhựa plastic).

Thông thường, các cánh đồng ở cao nguyên Loess được cày sau khi thu hoạch và để lại đất trống đến khi trồng vào mùa xuân. Điều này được gọi là làm đất thông thường (conventional tillage). Cày đất bảo tồn có nghĩa là không cày đất tại tất cả khoảng trống giữa các cây (no-till). Một nghiệm thức canh tác bảo tồn khác là subsoiling: nghĩa là cày sâu làm vỡ vụn đất bằng một lưỡi cày dài, mà không lật úp đất. Cày đất kiểu này giúp nước thấm vào đất và cải thiện khả năng giữ nước của đất.

Li nói, "Chúng tôi không biết liệu các biện pháp cày đất kết hợp với các biện pháp tủ gốc khác nhau sẽ cải thiện sự chống chịu với hạn hán trong giai đoạn cây khoai tây còn nhỏ (seedling) ở các vùng canh tác nông nghiệp khô hạn này hay không".  

Nhóm nhà khoa học đã nghiên cứu trên cùng cánh đồng trong hơn hai năm - một năm đất tương đối khô, năm tiếp theo thì ẩm. Đối với mỗi nghiệm thức kết hợp của các biện pháp quản lý đất, họ đo nhiệt độ tầng đất canh tác, ẩm độ đất, tỷ lệ nảy mầm của cây con và sản lượng khoai tây bán được ra thị trường.

Tủ gốc bằng lớp nhựa plastic làm nóng đất nhiều hơn các nghiệm thức tủ gốc khác. Tủ gốc bằng rơm có tác dụng làm mát đất so với không có tủ gốc. Tuy nhiên, cả ba nghiệm thức tủ gốc đều tạo ra nhiệt độ đất trong phạm vi thích hợp để khoai tây nảy mầm nhanh. Vì vậy, dường như nhiệt độ tầng đất canh tác không phải là yếu tố then chốt cho sự phát triển cây con giai đoạn ban đầu.

Thay vào đó, nhóm nghiên cứu kết luận rằng hạn hán là yếu tố chính hạn chế sự phát triển cây trồng. Độ ẩm của đất trong giai đoạn cây con là thực sự cần thiết cho cây phát triển tốt. Các biện pháp duy trì độ ẩm đất đã cải thiện cả tỷ lệ nảy mầm và cây con phát triển tốt. Cả hai yếu tố trên đều cần thiết cho sự hình thành củ tốt và sản lượng khoai tây bán được ra thị trường.

Các kết quả khác của nghiên cứu bao gồm:

- Sự phát triển của cây con thấp nhất với nghiệm thức cày đất thông thường (conventional tillage) và không có tủ gốc so với các nghiệm thức khác.

- Tỷ lệ nảy mầm cao nhất xuất hiện ở nghiệm thức subsoiling được kết hợp với tủ gốc bằng lớp nhựa plastic.

- Trong cùng một nghiệm thức cày đất giống nhau, cây con trong các ô được tủ gốc cao hơn nhiều các cây con không có tủ gốc.

- Các ô có tủ gốc bằng rơm có năng suất củ khoai tây cao nhất, kế đến là ở nghiệm thức có tủ gốc bằng lớp nhựa plastic.

- Đất có cày bình thường (vừa cả không cày đất trong hàng cây và vừa subsoiling) kết hợp có che tủ gốc bằng rơm làm cho năng suất khoai tây cao hơn và tỷ lệ củ khoai tây bán được cao hơn so với các nghiệm thức khác.

- Năng suất củ khoai tây bán được cao nhất được tìm thấy trong nghiệm thức có sự kết hợp giữa nghiệm thức subsoiling với nghiệm thức che tủ gốc bằng rơm. Năng suất ở nghiệm thức kết hợp này cao hơn 14,9% so với nghiệm thức canh tác cày đất thông thường kết hợp nghiệm thức không có tủ gốc.

Li và nhóm của ông đã kết luận rằng nếu mục tiêu chính là tăng độ ẩm đất, thì nên chọn che tủ gốc bằng rơm. Rơm thì chi phí tương đối thấp và thân thiện với môi trường, trong khi đó che tủ gốc bằng lớp nhựa plastic có thể gây ra vấn đề ô nhiễm và là giải pháp ít bền vững hơn.

"Chúng tôi khuyến cáo canh tác cày đất bảo tồn kết hợp với che tủ bằng rơm như một biện pháp canh tác thích hợp hơn đối với khả năng chống chịu hạn của cây khoai tây", Li nói. "Sự kết hợp này có rất nhiều tiềm năng cho sản xuất cây trồng nhiều hơn trong vùng của chúng ta và các vùng canh tác bán khô hạn tương tự trên thế giới".

Ở cao nguyên Loess, nơi mà khoai tây là cực kỳ quan trọng, những phát hiện này có thể chứng minh là rất tốt cho khoai tây.

Theo Sciencedaily

 Y nghia ngay KHCN-sua

001103302

  Số người đang online : 5.